धनुषा । मधेशका अधिकांश गाउँबाट उच्च शिक्षा हासिल गर्न विद्यार्थीहरू जनकपुर, काठमाडौं वा अन्य सहरतर्फ पलायन हुनु सामान्यजस्तै बनेको छ। आर्थिक अभाव, दूरी र अवसरको कमीका कारण धेरै विद्यार्थीको शैक्षिक यात्रा बीचमै रोकिने गरेको यथार्थ अझै कायम छ। तर धनुषाको मुखियापट्टी मुसहरनिया गाउँपालिका भने यही अवस्थालाई परिवर्तन गर्ने अभियानमा जुटेको छ।
यस अभियानको केन्द्रमा छन् गाउँपालिकाका अध्यक्ष जयकुमार यादव।
निर्वाचित भएदेखि नै सामुदायिक शिक्षाको गुणस्तर सुधारलाई आफ्नो प्रमुख प्राथमिकता बनाएका अध्यक्ष यादवले विद्यालयको भौतिक पूर्वाधारदेखि शिक्षण सिकाइको वातावरण सुधार, विद्यार्थी आकर्षण वृद्धि र गाउँमै उच्च शिक्षाको पहुँच विस्तारलाई निरन्तर अघि बढाइरहेका छन्। उनको स्पष्ट धारणा छ—”राम्रो शिक्षा लिनकै लागि गाउँका छोराछोरी सहर धाउनुपर्ने अवस्था अब अन्त्य हुनुपर्छ।”
यही सोचलाई व्यवहारमा उतार्ने क्रममा अध्यक्ष यादवले गाउँपालिकाभित्र रहेको श्री वैद्यनाथ देवनारायण जनता बहुमुखी क्याम्पस, मुखियापट्टी मुसहरनिया–४ मा व्यवस्थापन तथा व्यवसाय अध्ययनका लोकप्रिय कार्यक्रम BPAM र BBA सञ्चालनका लागि आवश्यक पहल गरे। गाउँपालिका, क्याम्पस व्यवस्थापन र सम्बन्धित निकायसँग निरन्तर समन्वय गर्दै उनले सम्बन्धन प्रक्रिया सफल बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका हुन्।
यस प्रयासले अहिले ऐतिहासिक सफलता प्राप्त गरेको छ।
विश्वविद्यालयले क्याम्पसले पेश गरेको निवेदन तथा अनुगमन प्रतिवेदनको आधारमा आवश्यक मापदण्ड पूरा गरेको निष्कर्ष निकाल्दै कार्यकारी परिषद्को २०८३ असार २५ गतेको निर्णयअनुसार BPAM र BBA कार्यक्रम सञ्चालनका लागि सम्बन्धन प्रदान गरेको छ।
यो निर्णयसँगै मुखियापट्टी मुसहरनिया गाउँपालिकाका विद्यार्थीहरूले अब व्यवस्थापन संकायका उच्च शिक्षा अध्ययन गर्न गाउँ छाडेर टाढा जानुपर्ने बाध्यता धेरै हदसम्म अन्त्य हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसबाट स्थानीय अभिभावकको आर्थिक भार घट्ने मात्र होइन, ग्रामीण क्षेत्रमा उच्च शिक्षाको नयाँ वातावरण पनि निर्माण हुनेछ।
अध्यक्ष यादवले यो उपलब्धि कुनै एक संस्था वा व्यक्तिको नभई सम्पूर्ण गाउँपालिकावासीको साझा सफलता भएको बताएका छन्। उनले सम्बन्धन प्राप्त गरेको अवसरलाई गुणस्तरीय शिक्षामा रूपान्तरण गर्न सबै पक्ष जिम्मेवार बन्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
“हामी गाउँलाई शिक्षा, स्वास्थ्य र विकासका आधारमा आत्मनिर्भर बनाउने अभियानमा छौं। गाउँका विद्यार्थीले अवसरको अभावमा आफ्नो सपना त्याग्न नपरोस् भन्ने हाम्रो उद्देश्य हो,” अध्यक्ष यादवको भनाइ छ।
शिक्षाविद्हरूका अनुसार मधेश प्रदेशका ग्रामीण क्षेत्रमा BBA जस्ता व्यावसायिक कार्यक्रम सञ्चालन हुनु स्थानीय युवाका लागि ठूलो अवसर हो। यसले रोजगारीमुखी शिक्षा, उद्यमशीलता विकास र स्थानीय आर्थिक गतिविधिलाई समेत सकारात्मक प्रभाव पार्ने विश्वास गरिएको छ।
मुखियापट्टी मुसहरनिया गाउँपालिकाले पछिल्ला वर्षहरूमा सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक वातावरण सुधार, पूर्वाधार विस्तार, विद्यार्थीमैत्री कार्यक्रम र शिक्षामा लगानी बढाउँदै आएको छ। त्यसकै निरन्तरता स्वरूप क्याम्पसमा नयाँ कार्यक्रम सञ्चालनको बाटो खुल्नु गाउँपालिकाको दीर्घकालीन शैक्षिक योजनाको महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ।
गाउँपालिकाका स्थानीयवासीहरू पनि अध्यक्ष जयकुमार यादवको शिक्षाप्रतिको प्रतिबद्धताको खुलेर प्रशंसा गरिरहेका छन्। उनीहरूका अनुसार विकास भनेको सडक र भवन निर्माण मात्र होइन, शिक्षामा लगानी गर्नु नै भविष्य निर्माण गर्नु हो, र अध्यक्ष यादवले त्यही दृष्टिकोणलाई व्यवहारमा उतारेका छन्।
एक समय उच्च शिक्षाका लागि गाउँ छाड्न बाध्य भएका विद्यार्थीहरूको कथा अब विस्तारै बदलिँदै छ। गाउँमै गुणस्तरीय शिक्षा उपलब्ध गराउने अभियानले मुखियापट्टी मुसहरनियालाई मधेशका अन्य स्थानीय तहका लागि समेत अनुकरणीय उदाहरण बनाउने संकेत दिएको छ।
