काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन शाह नेतृत्वको सरकारमा सबैभन्दा सक्रिय मन्त्रीमध्ये एकका रूपमा चिनिएकी भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्री प्रतिभा रावलले भूमिहीन, दलित र सुकुम्बासीको समस्या समाधानलाई आफ्नो मुख्य प्राथमिकता बनाएकी छन्। दशकौँदेखि विभिन्न सरकारले प्रतिबद्धता दोहोर्याए पनि समाधान हुन नसकेको भूमिहीनताको समस्या अन्त्य गर्ने लक्ष्यसहित मन्त्री रावलले महत्वाकांक्षी अभियान अघि सारेकी हुन्।
मन्त्री रावलले आगामी ५०० दिनभित्र १२ लाख भूमिहीन, सुकुम्बासी तथा अव्यवस्थित बसोबासी परिवारलाई लालपुर्जा वितरण गर्ने योजना सार्वजनिक गरेकी छन्। सरकारको यो लक्ष्य पूरा भए नेपालकै भूमि व्यवस्थापन इतिहासमा सबैभन्दा ठूलो जग्गा स्वामित्व हस्तान्तरण अभियानका रूपमा दर्ज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपालमा वर्षौँदेखि भूमिहीन सुकुम्बासीको समस्या राजनीतिक मुद्दा बन्ने गरेको छ। चुनावका बेला आश्वासन धेरै दिइए पनि हजारौँ परिवारले अझैसम्म आफ्नो नाममा जग्गाको स्वामित्व प्राप्त गर्न सकेका छैनन्। यही अवस्थालाई परिवर्तन गर्दै वास्तविक लाभग्राहीलाई कानुनी रूपमा जग्गाधनी बनाउने अभियानमा मन्त्रालय सक्रिय रूपमा जुटेको मन्त्री रावलको भनाइ छ।
मन्त्रालयका अनुसार देशभर भएका लगत संकलन, नापजाँच, प्रमाणीकरण र स्थानीय तहसँगको समन्वयलाई तीव्र बनाइएको छ। यसअघि वर्षौँसम्म अल्झिएका फाइलहरूलाई प्राथमिकताका साथ टुंग्याउने, नापी तथा मालपोत प्रशासनलाई थप प्रभावकारी बनाउने र लालपुर्जा वितरण प्रक्रियालाई छिटो सम्पन्न गर्ने तयारी भइरहेको छ।
मन्त्री रावलले भूमिहीनताको समस्या समाधान केवल लालपुर्जा वितरणमा सीमित नभई सामाजिक न्याय र आर्थिक सशक्तीकरणसँग जोडिएको विषय भएको बताउँदै वास्तविक भूमिहीनलाई राज्यको स्वामित्वमा रहेको अधिकार दिलाउन सरकार प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गरेकी छन्।
प्रधानमन्त्री बालेन शाह नेतृत्वको सरकारले पनि भूमिसुधारलाई प्राथमिक कार्यक्रममध्ये एकका रूपमा अघि बढाएको छ। पछिल्ला महिनाहरूमा विभिन्न जिल्लामा भूमिहीन परिवारलाई लालपुर्जा वितरण सुरु भइसकेको छ भने अब त्यसलाई देशव्यापी अभियानका रूपमा विस्तार गर्ने तयारी गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ।
यदि सरकार आफ्नो घोषित लक्ष्यअनुसार ५०० दिनभित्र १२ लाख परिवारसम्म लालपुर्जा पुर्याउन सफल भयो भने दशकौँदेखि सुकुम्बासीको नाममा हुँदै आएको राजनीतिक बहसलाई व्यवहारिक समाधानतर्फ लैजाने ऐतिहासिक उपलब्धिका रूपमा हेरिने अपेक्षा गरिएको छ।
