काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले चुनाव हार्नुको कारणबारे समीक्षा गरेका छन्। आज बसेको केन्द्रीय समिति बैठकमा पेस गरेको राजनीतिक प्रतिवेशनमा २७ बुँदे चुनावी समीक्षा गरेका हुन्।
गठबन्धनले रोष र आक्रोश बढाएको उनको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘नेकपाको आन्तरिक द्वन्द्वका कारण विघटित भएको प्रतिनिधिसभा जोगाउन नेपाली कांग्रेसले अग्रसरता लिनु तत्कालीन राजनीतिको आवश्यकता र बाध्यता दुवै थियो । तर संसद् र संविधान रक्षाका लागि बनेको गठबन्धन चुनाव जित्नका लागि पनि प्रयोग भएपछि त्यसले पार्टी पक्तिमा गम्भीर असन्तुष्टि बीजारोपण गर्यो भने नागरिक पक्तिमा गठबन्धन शब्द नै क्रमशः अलोकप्रिय बन्न पुग्यो । नागरिकमा रोष र आक्रोशको आकार बढ्न बढाउन यसले बल पुर्यायो।’
कांग्रेसको ठुलो गल्ती कांग्रेस-एमालेको गठबन्धन सरकार भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘हाम्रो परिपक्व विश्लेषण र दूरदर्शी सोचको उपज थिएन, पार्टीको महामन्त्री तहमा समेत संवाद नगरी अपारदर्शी ढङ्गले रातारात भएको सम्झौता थियो । संसद्मा रहेका मुख्य दुई दल मध्ये एकले नागरिक असन्तुष्टिको रचनात्मक प्रतिनिधित्व गरेर संसद्मा प्रतिपक्षी कित्ता सम्हाल्नै पर्दथ्यो । विपक्ष जब सत्तापक्ष बन्न पुग्छ, तब संसद्मा प्रतिपक्षी स्वर कमजोर बन्छ । लोकतन्त्रमा नागरिकका असन्तुष्टि र मुद्दा संसद्मा गर्जिने स्वर कमजोर बनेपछि तब ती असन्तुष्टि र मुद्दालाई सडकमा अरू कसैले गड्डाएर लैजान सक्छ । भयो त्यही ।’
कांग्रेस एमाले गठबन्धन सरकारले गर्नुपर्ने काम नगरेर नगर्नुपर्ने काम गरेको उल्लेख छ।
‘प्रतिपक्ष कमजोर हुँदा अन्ततः संसद् बाहिरको स्वर सामाजिक सञ्जाल मार्फत थप बलियो बन्न सुरु भयो, त्यो स्वरले जेनजी विद्रोहमा प्रमुख भूमिका निभायो, अनि त्यही स्वर फागुन २१ गते हामी विरुद्धको मतमा रूपान्तरण हुन पुग्यो ।गर्नुपर्ने नगर्ने, नगर्नुपर्ने गर्ने कर्मले दुष्परिणाम दुई ठुला दल मिलेर सरकार बनाएपछि त्यसले सरकारको गतिमा तीव्रताको तीव्र अपेक्षा बढ्यो । ’ प्रतिवेदनमा भनिएको छ।
एमालेसँग मिलेर बनेको सरकारको प्रस्तुति औसत रहेको उल्लेख छ।
प्रतिवेदनमा भनिएको छ, ‘दुई दलको सरकार बन्दा ७ बुँदे सम्झौता उल्लेख थियो संविधानमा समयानुकूल संशोधनको विषय । तर कार्यदलसम्म गठन भएन । सङ्घीयतामा देश पुगेको दशक पुग्न लाग्दा पनि प्रदेशलाई दिनुपर्ने अधिकार दिनमा ढिलाइ रहिरह्यो । विद्यालय शिक्षा विधेयकका लागि शिक्षकले आन्दोलनमा उत्रिनु पर्ने, सम्झौतापछि पनि शिक्षा विधेयक, निजामती कर्मचारी सम्बन्धी विधेयक सहज टुङ्गोमा नपुग्ने । यी सबले तत् तत् क्षेत्रमा असन्तुष्टि चरम बन्दै गयो।’
बजेट निर्माण गर्दै अर्धल्याई भएको भन्दै चर्को असन्तुष्टि संसद्मै पोखिएको र नागरिक पक्तिमा त्यसले सकारात्मक सन्देश नदिएको उल्लेख छ।
‘सामाजिक सञ्जाल सम्बन्धी विधेयक राष्ट्रिय सभामा दर्ता गर्दा गठबन्धनमा कुनै सल्लाह भएको थिएन । हठात् सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्ने निर्णय गठबन्धनको सहमति बेगर आयो। गर्नुपर्ने काम नगर्ने, नगर्नुपर्ने कर्ममा हात हाल्ने गतिविधिले दुष्परिणाम जन्माउने हेक्का राखिएन । फलतः त्यसले जेनजी विद्रोहका लागि जमिन तयार गयो, अनि अहिलेको पराजयका लागि वातावरण बन्यो’ प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
