काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले चुच्चे नक्सा र कालभैरव अंकित नयाँ सिक्का सार्वजनिक गरेपछि केही महिनाअघि काठमाडौं महानगरका प्रमुख तथा प्रधानमन्त्री बालेन शाहमाथि उठाइएका राष्ट्रियताको प्रश्न फेरि चर्चामा आएका छन्।
यसअघि चुच्चे नक्सा प्रयोग नगरेको भन्दै बालेन शाह नेतृत्वको सरकारको चर्को आलोचना भएको थियो। विशेषगरी नेकपा (एमाले) का नेता महेश बस्नेतले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत बालेन सरकारमाथि कटाक्ष गर्दै लेखेका थिए,
“बालेन, रवि, स्वर्णिम र सुधन मिलेछन्,
ओलीले बनाएको चुच्चे नक्सा निलेछन्!
राष्ट्रवादको नारा उचाल्नेहरू,
आज विदेशी इशारामा चलेछन्।
बस्नेतले त्यतिबेला सरकारले चुच्चे नक्सालाई प्राथमिकता नदिएको आरोप लगाउँदै राष्ट्रवादमाथि नै प्रश्न उठाएका थिए।
यस्तै, एमालेका अन्य नेताहरूले पनि विभिन्न सार्वजनिक कार्यक्रम र सामाजिक सञ्जालमार्फत बालेन नेतृत्वको सरकारलाई चुच्चे नक्साको विषयमा आलोचना गरेका थिए। उनीहरूले नेपालको आधिकारिक नक्साको प्रयोगमा सरकार स्पष्ट हुनुपर्ने, राष्ट्रियताको विषयमा कुनै सम्झौता गर्न नहुने र चुच्चे नक्सा प्रत्येक सरकारी सामग्रीमा अनिवार्य रूपमा प्रयोग गरिनुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए।
राप्रपासहित केही अन्य राजनीतिक दलका नेताहरूले पनि चुच्चे नक्साको प्रयोगलाई राष्ट्रिय स्वाभिमानसँग जोड्दै सरकारको आलोचना गरेका थिए। सामाजिक सञ्जालमा समेत बालेन सरकारमाथि राष्ट्रियताको विषयलाई लिएर व्यापक बहस चलेको थियो।
यहीबीच अहिले सार्वजनिक गरिएको नयाँ सिक्कामा नेपालको आधिकारिक चुच्चे नक्सासँगै काठमाडौंको ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक प्रतीक कालभैरवको आकृति समावेश भएपछि उक्त विवाद पुनः चर्चामा आएको छ। कतिपयले यसलाई विगतका आलोचनाको जवाफका रूपमा व्याख्या गरेका छन् भने कतिपयले सिक्काको डिजाइनलाई सामान्य सरकारी प्रक्रिया मात्र भएको बताएका छन्।
नयाँ सिक्का सार्वजनिक भएसँगै चुच्चे नक्सालाई लिएर विगतमा उठेका राजनीतिक टिप्पणी र राष्ट्रियताको बहस एकपटक फेरि चर्चाको केन्द्रमा पुगेको छ।
