काठमाडौं । नागढुङ्गा सुरुङमार्गको औपचारिक उद्घाटनसँगै सुरुङ निर्माणको इतिहास मात्र होइन, शिलान्यासको शिलालेख हराएको विषय पनि फेरि चर्चामा आएको छ। पूर्वाधार विकास मन्त्री सुनिल लम्सालले उद्घाटन समारोहमा बोल्दै तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले शिलान्यासका क्रममा राखेको शिलालेख खोजेर पुनर्स्थापना गरिने घोषणा गरेका छन्।
मन्त्री लम्सालले २०७६ साल कात्तिक ४ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री ओलीले गरेको शिलान्यासको स्मरण गर्दै त्यसबेला राखिएको नाम अंकित शिलालेख तोडफोड गरी हटाइएको विषयमा सरकार गम्भीर रहेको बताए। उनले हराएको शिलालेख पुनःस्थापना गरेर परियोजनाको इतिहासलाई सम्मान गरिने स्पष्ट पारे।
नागढुङ्गा सुरुङमार्गको सम्भाव्यता अध्ययन भने २०६६/६७ सालमै तत्कालीन प्रधानमन्त्री झलनाथ खनाल र डा. बाबुराम भट्टराई नेतृत्वको समयमा सुरु गरिएको थियो। त्यसपछि परियोजनाले गति लिँदै २०७६ सालमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले औपचारिक शिलान्यास गरेका थिए। निर्माणको महत्वपूर्ण चरण अर्थात् मुख्य सुरुङको ‘ब्रेकथ्रु’ तत्कालीन प्रधानमन्त्री **पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’**को कार्यकालमा सम्पन्न भएको थियो भने अहिले प्रधानमन्त्री बालेन शाहको नेतृत्वमा सुरुङमार्ग औपचारिक रूपमा सञ्चालनमा ल्याइएको छ।
शिलान्यास गरेको शिलालेख हराएको विषय केही समयदेखि राजनीतिक तथा सामाजिक रूपमा विवादको विषय बन्दै आएको छ। ओली समर्थकहरूले परियोजनाको इतिहास मेट्ने प्रयास भएको भन्दै आलोचना गर्दै आएका थिए भने सरकारले यस विषयमा औपचारिक धारणा सार्वजनिक गरेको थिएन। अब भने पूर्वाधार मन्त्रालयले नै शिलालेख पुनर्स्थापनाको प्रतिबद्धता जनाएपछि उक्त विवादले नयाँ मोड लिएको छ।
उद्घाटनपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै मन्त्री लम्सालले नागढुङ्गा सुरुङमार्ग नेपालको पूर्वाधार विकासको नयाँ युगको सुरुआत भएको बताए। उनले यस परियोजनाबाट प्राप्त अनुभवलाई आधार बनाएर देशका विभिन्न स्थानमा थप आधुनिक सुरुङमार्ग निर्माण गरिने जानकारी दिए।
“अब देशैभर यस्ता टनेल बन्छन्। यो टनेलले हामीलाई धेरै कुरा सिकाएको छ। नेपाल अब टनेल युगमा प्रवेश गरेको छ,” मन्त्री लम्सालले भने।
जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (जाइका)को ०.०१ प्रतिशत सहुलियतपूर्ण ऋण सहयोगमा निर्माण गरिएको यो नेपालकै पहिलो अत्याधुनिक सडक सुरुङमार्ग हो। मुख्य सुरुङको लम्बाइ २.६८८ किलोमिटर रहेको छ भने सहायक सुरुङ २.५५७ किलोमिटर लामो छ। सुरुङ सञ्चालनमा आएपछि काठमाडौं–नौबिसे सडकखण्डको यात्रा समय घट्ने, ट्राफिक जाम कम हुने तथा आवागमन थप सुरक्षित र सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।
