काठमाडौँ । परिवारसहित अमेरिका लागेको ६ महिनामै कलाकार सिताराम कट्टेल धुर्मुस नेपाल फर्किएका छन् । छोरीको पहिलो चरणको शल्यक्रिया सकिएपश्चात् गौतमबुद्ध विमानस्थलको हिसाबकिताब सल्टाउने उद्देश्य बोकेर उनी स्वदेश फिरेका हुन् । गत मंसिरमा पत्नी कुञ्जना घिमिरे र छोरी सुविहानीसहित धुर्मुस अमेरिका प्रस्थान गरेका थिए । त्यहाँ पुगेलगत्तै उनले एक बकपत्रमार्फत् जटिल शारीरिक समस्याबाट ग्रसित छोरीको उपचारको सहजताका लागि अमेरिकाको ग्रीनकार्ड लिएर आएको सार्वजनिक गरे । अमेरिकाले ‘एक्स्ट्रा अर्डिनरी ग्रीनकार्ड’ दिएकाले धुर्मुसकी छोरीको उपचार अमेरिकामा निशूल्क भइरहेको छ । मुख्य शल्यक्रिया गर्न भने बाँकी नै छ ।
आफ्नो पहलमा चितवनमा निर्माण थालिएको गौतम बुद्ध क्रिकेट रङ्गशालाको ठूलो ऋणभार धुर्मुसको काँधबाट उत्रिएको छैन । धुर्मुस–सुन्तली फाउन्डेसनले ५९ करोड ९० लाख १ हजार ८ सय ६६ रुपैयाँ (पछिल्लोपटक पुल्चोक इञ्जि नियरिङ अध्ययन संस्थानले गरेको प्राविधिक मूल्याङ्कन अनुसार) बराबरको निर्माणाधीन भौतिक संरचना भरतपुर महानगरलाई हस्तान्तरण गरेको थियो । तर, सो रङ्गशाला निर्माणका क्रममा फाउन्डेसनले उधारोमा ओसारेको सामग्रीवाफतको १८ करोड ५३ लाख ४ सय २४ रुपैयाँ (भरतपुर महानगरको अडिट रिपोर्ट अनुसार) बक्यौता भने अझै भुक्तानी भएको छैन ।
अमेरिका जानुअघि धुर्मुसले यो बक्यौता सल्टाउन लामो सङ्घर्ष गरेका थिए । करिब पाँचवर्ष उनले भरतपुर महानगरदेखि सिंहदरबारसम्म कैयौंपटक चक्कर लगाए । मन्त्रिपरिषदले उक्त बक्यौता सल्टाउनका लागि रकम निकासा गर्ने भनेर दुईपटक निर्णय गरे पनि कार्यान्वयन भएन । सरकारका विभिन्न निकायबाट आधा दर्जनपटक अनेक नामका छानबिन भए पनि कुनै आर्थिक अपचलन देखिएको छैन । अख्तियारदेखि सतर्कता केन्द्रसम्मले रङ्गशालाका लागि सङ्कलित रकम फाउन्डेसनले दुरुपयोग नगरेको भनेर क्लीन चिट दिइसकेका छन् । यद्यपि, सामाजिक सञ्जालमा भने धुर्मुसमाथि गाली र आक्षेपको वर्षा हुने गरेको छ ।
गतवर्षको बजेटमा समेत गौतम बुद्ध रङ्गशालाको सिर्जित सम्पत्ती खरिदका लागि भनेर १५ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरिएको थियो । सोपश्चात् साउनमा १५ करोड रुपैयाँ अर्थ मन्त्रालयबाट भरतपुर महानगरको खातामा पुग्यो । तर, महानगरले विभिन्न बहाना गरेर भुक्तानी दिन मानेन । यो रकम अझै पनि महानगरको खातामा नै छ । यदि असारसम्म भुक्तानी भएन भने रकम फ्रिज भएर अर्थमन्त्रालयमा नै फर्किन्छ । त्यही भएर ताकेताका लागि धुर्मुस फेरि एकपटक सरकारी निकायहरु धाउनुपर्ने भएको छ ।
बालेन्द्र शाहको नेतृत्वमा नयाँ सरकार बनेपश्चात् धुर्मुस आशावादी बनेका छन् । बालेन काठमाडौँको मेयर हुँदा नै उनलाई भेटेर धुर्मुसले रङ्गशालाको सारा कथाव्यथा सुनाएका थिए । अहिले उनी शक्तिशाली प्रधानमन्त्री बनेपछि आफ्नो समस्या हल हुने आशा धुर्मुसले लिएका छन् । बुझिएअनुसार पछिल्लोपटक रकम भुक्तानीका लागि केही सकारात्मक वातावरण बनेको छ । महानगर प्रमुख रेनु दाहालले राजीनामा दिएर सांसदमा चुनाव लड्न गएपछि अहिले चित्रसेन अधिकारी कार्यवाहक प्रमुख छन् । उनी पहिल्यैदेखि केन्द्रबाट आइसकेको रकम महानगरले रोकेर राख्नु हुँदैन भन्ने पक्षमा थिए ।
हालै मात्र भरतपुर महानगरले फाउन्डेसनलाई रकम निकासा गर्ने सम्बन्धमा रायका लागि कानून मन्त्रालयमा पत्राचार गरेको थियो । मन्त्रालयले यसको जवाफ पठाइसकेको छ । स्रोतका अनुसार मन्त्रालयको पत्रमा ‘बजेट विनियोजन भएर गएको रकमको निकासा महानगर आफैले गर्नसक्ने र मन्त्रालयको राय नचाहिने’ जवाफ दिइएको स्रोतले बतायो । महानगरले भने अझै स्पष्टता खोजिरहेको बुझिएको छ । यो विषयलाई टुङ्गोमा पुर्याउन कानूनमन्त्री सोविता गौतमले विशेष अग्रसरता लिएकी छन् । केही दिनअघि उनले सप्लायर्सहरुलाई बोलाएर छलफलसमेत गरेकी थिइन् । लामो समयदेखि कचपल्टिएको विषयलाई छिट्टै टुङ्गाेमा पुर्याएर रङ्गशाला निर्माणलाई गति दिने पक्षमा उनी रहेको एक सप्लायर्सले बताए ।
उनले भने, ‘असारभित्र हाम्रो बक्यौता भुक्तानी गर्ने विषयमा मन्त्रीज्यूसँग सकारात्मक कुराकानी भएको छ । यो विषयमा मन्त्रीज्यूले थप अध्ययन र परामर्श गर्दै हुनुहुन्छ ।’ सोविता चितवन ३ कि जनप्रतिनिधिसमेत हुन्, जहाँ गौतम बुद्ध रङ्गशालाको निर्माण कार्य भइरहेको छ । आफ्नो क्षेत्रमा एउटा गौरव गर्नलायक संरचना बनिरहेकाले पनि उनले यसमा गम्भीर सरोकार राखेकी छन् । कानून मन्त्रालयले थप स्पष्टतासहित पत्र पठाएमा १८ करोड ४३ लाखमध्ये १५ करोड रुपैयाँ आपूर्तिकर्ताहरुलाई दामासाहीले भुक्तानी गरिनेछ । आपूर्तिकर्ताहरु महानगर र सरकारलाई निर्णायक दवाव दिने मनस्थितिमा छन् ।
