रामेछाप । हिमाल, हिमाली संस्कृति, धार्मिक आस्था र प्राकृतिक सौन्दर्यको संगमस्थल मुस्ताङ यतिबेला आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको प्रमुख गन्तव्य बनेको छ ।
विशेषगरी पोखराबाट मुस्ताङसम्म पुग्ने सडक यात्रा विगतको तुलनामा सहज बनेपछि मुक्तिनाथ र कागबेनी पुग्ने पर्यटक तथा दर्शनार्थीको संख्या उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ ।
पछिल्ला दिनहरूमा मुस्ताङ जाने सडकमा सवारीसाधनको चाप बढेको छ भने विश्वप्रसिद्ध मुक्तिनाथ मन्दिर परिसरमा दर्शनार्थीहरूको घुइँचो देख्न सकिन्छ । त्यस्तै कागबेनी धाममा पनि धार्मिक अनुष्ठान र भ्रमणका लागि पुग्ने भक्तजन तथा पर्यटकहरूको भीड लागेको छ ।
मुस्ताङ केवल धार्मिक आस्थाको केन्द्र मात्र होइन, प्राकृतिक मनोरञ्जन खोज्ने पर्यटकहरूको पनि रोजाइ बनेको छ । नीलो आकाश, मरुभूमिजस्तै भू–दृश्य, हिमालका मनोरम दृश्य र यहाँको विशिष्ट संस्कृति अवलोकन गर्न देशका विभिन्न भागबाट पर्यटकहरू पुगिरहेका छन् । साथै भारत लगायत विभिन्न मुलुकका विदेशी पर्यटकसमेत मुस्ताङ भ्रमणमा आउने क्रम बढ्दो छ ।
मुक्तिनाथको धार्मिक र ऐतिहासिक महत्व
हिन्दु तथा बौद्ध धर्मावलम्बी दुवैका लागि पवित्र तीर्थस्थल मानिने मुक्तिनाथ धामको धार्मिक महत्व अत्यन्त उच्च छ ।
समुद्री सतहबाट करिब ३ हजार ८०० मिटरको उचाइमा अवस्थित मुक्तिनाथलाई मोक्ष प्राप्तिको स्थलका रूपमा लिइन्छ । हिन्दु धर्मग्रन्थहरूमा वर्णित १०८ दिव्य धामममध्ये मुक्तिनाथ एक मानिन्छ ।
धार्मिक विश्वासअनुसार मुक्तिनाथमा रहेको १०८ धारा (एक सय आठ धाराबाट बग्ने जलधारा) मा स्नान गरी दुई पवित्र कुण्डमा डुबुल्की मारेपछि पापबाट मुक्ति मिल्ने विश्वास छ । यही आस्थाका कारण युवादेखि वृद्धवृद्धासम्म मुक्तिनाथ पुग्ने क्रम वर्षेनी बढ्दै गएको छ ।
मन्दिर परिसरमा पुग्ने दर्शनार्थीहरू १०८ धारामा स्नान गर्ने, कुण्डमा डुबुल्की मार्ने र भगवानको मुक्तिनाथ स्वरूपको दर्शन गर्ने कार्यमा व्यस्त देखिन्छन् । तीर्थयात्रीहरूका अनुसार मुक्तिनाथको दर्शनले आध्यात्मिक शान्ति र आत्मिक सन्तुष्टि प्राप्त हुने विश्वास छ ।
कागबेनीमा श्राद्ध र पितृ उद्धारको विश्वास
मुक्तिनाथ जाने प्रवेशद्वारका रूपमा परिचित कागबेनी धाम पनि धार्मिक दृष्टिले उत्तिकै महत्वपूर्ण मानिन्छ । कालीगण्डकी नदी किनारमा अवस्थित कागबेनीमा श्राद्ध, तर्पण र पितृकार्य गर्दा दिवंगत पितृहरूको उद्धार हुने धार्मिक मान्यता रहिआएको छ ।
विशेषगरी पितृपक्ष र अन्य शुभ अवसरमा कागबेनी पुगेर श्राद्ध गर्ने भक्तजनहरूको संख्या उल्लेखनीय हुने गरेको छ । अहिले पनि विभिन्न जिल्लाबाट आएका श्रद्धालुहरू पितृकार्य गर्न कागबेनी पुगेका छन् ।
धार्मिक र प्राकृतिक पर्यटनको साझा केन्द्र
पर्यटन व्यवसायीहरूका अनुसार मुस्ताङमा धार्मिक तथा प्राकृतिक पर्यटन एकैसाथ फस्टाउँदै गएको छ । मुक्तिनाथको धार्मिक महत्व र मुस्ताङको अनुपम प्राकृतिक सौन्दर्यले पर्यटकलाई आकर्षित गरिरहेको छ ।
सडक पहुँच विस्तार र यातायात सुविधा सहज बन्दै जाँदा भ्रमणको अवधि छोटिएको छ, जसका कारण छोटो समयमै मुस्ताङ पुग्ने यात्रुको संख्या बढेको हो ।
स्थानीय व्यवसायीहरूका अनुसार होटल, रेस्टुरेन्ट तथा यातायात सेवामा समेत चहलपहल बढेको छ । अहिले मुस्ताङका प्रमुख धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलहरूमा दैनिक सयौँ स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटक पुगिरहेका छन् ।
धार्मिक आस्था, ऐतिहासिक महत्व र अद्वितीय प्राकृतिक सौन्दर्यको त्रिवेणीका रूपमा रहेको मुस्ताङको मुक्तिनाथ र कागबेनी क्षेत्र यतिबेला पर्यटक तथा दर्शनार्थीहरूको आकर्षणको केन्द्र बनेको छ । सडक पहुँच सहज भएसँगै आगामी दिनमा यहाँ आउने पर्यटकको संख्या अझ बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
