काठमाडौँ । राजधानीमै रहेको प्राचीन गुरुकुल शिक्षालय नेपाल वेदविद्याश्रमले आफ्नो दयनीय भौतिक अवस्थाप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण गराउँदै सुधारको माग गरेको छ। २०३१ सालदेखि सञ्चालनमा आएको यस विद्यालयको क्षेत्रफल ६५ रोपनीबाट खुम्चिएर हाल २१ रोपनीमा सीमित भएको छ।
कक्षा ४ देखि १२ सम्म अध्ययन हुने विद्यालयमा हाल २३५ जना विद्यार्थी अध्ययनरत छन्। स्थापनाकालदेखि विभिन्न निकायमार्फत सञ्चालन हुँदै आएको विद्यालय हाल पशुपति क्षेत्र विकास कोष अन्तर्गत सञ्चालनमा रहेको छ। व्यवस्थापनमा पटक–पटक परिवर्तन भए पनि विद्यालयको भौतिक तथा शैक्षिक पूर्वाधारमा अपेक्षित सुधार हुन सकेको छैन।
विद्यालयले प्रत्येक वर्ष एसईई र कक्षा १२ मा उत्कृष्ट नतिजा हासिल गर्दै आए पनि भौतिक संरचना भने अत्यन्त जीर्ण अवस्थामा रहेको छ ।
छात्रावास तथा कक्षाकोठा मर्मत अभावका कारण जिर्ण बनेका छन् भने विद्यार्थीहरू भुइँमै दरी बिछ्याएर अध्ययन गर्न बाध्य छन् । हिउँद र वर्षायाममा थप कठिनाइ भोग्नुपर्ने अवस्था रहेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक केशब प्रसाद अधिकारिले जानकारी दिए ।
भूकम्पपछिका वर्षहरूमा देशका अन्य विद्यालयहरूले आधुनिक संरचना निर्माण गर्दै उल्लेखनीय प्रगति गरेका भए पनि राजधानीमै रहेको यस गुरुकुलको
अवस्था भने सुधार हुन नसकेको गुनासो छ ।
विद्यालय पुनर्निर्माणका लागि विगतमा विभिन्न पहल भए पनि कार्यान्वयन प्रभावकारी हुन सकेको छैन । भारतीय राजदूतावासको सहयोगमा करिब एक अर्ब रुपैयाँ लागतमा नयाँ संरचना निर्माण हुने चर्चा भएपनि हालसम्म त्यसले गति लिन न सकेको प्रधानाध्यापक अधिकारीले बताए ।
‘केन्द्रीय गुरुकुलको रूपमा चिनिने यो संस्थाको बाहिरी छवि फरक देखिए पनि वास्तविक अवस्था अत्यन्त कमजोर छ । विद्यार्थीहरू आधारभूत सुविधाबाट समेत वञ्चित छन्,’ उनले भने ।
उनीहरूले वर्तमान नेतृत्वसँग विद्यालयको स्तरोन्नति, भौतिक पूर्वाधार निर्माण तथा दीर्घकालीन व्यवस्थापन सुधारका लागि तत्काल पहल गर्न आग्रह गरेका छन्।
